Koken in de nieuwe wereld

Een van de meest fascinerende marketing- en communicatieonderwerpen vind ik nog steeds het fenomeen “global brand”. Dus met andere woorden: wat maakt dat er op deze wereld merken bestaan voor grondstoffen, producten en diensten, waarvan bijna elke mens op deze planeet zegt: “Ik heb ervan gehoord, ik ken ze en/of ik zou ze graag willen…….!”

unknown-2Global brands bestaan er voor bijna alle goederen en diensten: Van wapens (Kalasjnikovs), frisdranken (Coca Cola), olieproducten (Shell), kennis (Harvard), sauzen (Heinz) tot fastfoodketens. Er zijn diverse wetenschappers die global brands vergelijken aan de hand van 7 paralellen: het inzicht in de doelgroep (audience knowledge), uniciteit, consistentie, passie, exposure, concurrentievermogen en leiderschap.

En dit klopt voor een groot gedeelte, zeker als je kijkt naar de mate van marketing standaardisatie en marktaandelen.

585d0910cf4ea1f11800ac824e0025b8Maar daarnaast bestaat er ook een benadering die ingaat op de mogelijkheden om een “branding” aan te laten sluiten op de cultuur, de sociale kenmerken en de historie van een land of regio. Een mooie illustratie hiervan is dat de meeste consumentenproducten in hun campagnes aansluiting zoeken bij lokale muziek, mode, sport, film en geschiedenis. Een brand bouwen gaat veelal samen met het scheppen van warmte, verbondenheid (het me-too effect) naar luxe en het ont-heiligen van het heilige onbereikbare.

Een andere benadering gaat uit van de mate van innovatie- en groeikansen. Met name als je praat over voeding is dit bijzonder interessant.  Global brands op dit gebied werken niet alleen langs de bovengenoemde eerste twee benaderingen. Zij weten dat met innovatie je niet alleen kunnen groeien maar ook een bestaande eetcultuur kan veranderen.

unknown-3Neem nu de recente publicaties over Aviko en de frietconsumptie in China. Global brands zoals KFC kunnen hier een enorme impact hebben door hun wereldwijde bekendheid, hun aansluiting bij jongeren maar ook op de historisch gegroeide productie van grondstoffen. Zelfs in een mate dat de “milieu-dure” rijstproductie en eeuwenlange rijstcultuur langzaam verdrongen zal worden door aardappelen. Aardappelen zijn in overvloed te produceren in China, met 1,3 miljard inwoners, niet alleen met minder water maar ook op de armere grondsoorten.

De ketens, zoals KFC en Pizza hut met 7100 lokaties in China, hebben een enorme invloed op de bestedingen en een aantrekkingskracht, die bijna niet te wijzigen is. Bovendien worden deze global brands door armere bevolkingsgroepen op de wereld vaak gezien als een manier om zich zelf te manifesteren. Een avondje uit in een KFC, Pizza hut of Mc Donalds is dan ook buitengewoon of luxe.

pizzahutchinaDe meeste global brands die echt impact hebben op de eetgewoonten van de mensen op de wereld zijn in Amerika ontstaan, worden vanuit daar gestuurd of hebben duidelijk daarmee financiële of organisatorische banden. Als je kijkt naar innovatie- en groeikansen, valt het bijvoorbeeld op dat andere grote landen als India of Rusland bijna geen global brands hebben. Wat ook opvalt is dat de Europese invloed, die wij door technologische innovatie kunnen ontwikkelen voor en op eetculturen in andere continenten, tanende is of zelfs te kort schiet.

In 2014 stelde Nederland zich nog vol trots op de kaart als tweede voedselproducent ter wereld. Je kunt je wel afvragen, welke gedachten je daarbij hebt als je enerzijds kijkt naar de global brands. Anderzijds is het ook de vraag of we wel genoeg innovatief ondernemen en/of deze positie wel te behouden is.

De politieke en culinaire Italiaanse minestrone

545454-benvenuto-presidente-di-riccardo-milani-scena-film-con-claudio-bisio2Op Netflix is de hilarische film “benvenuto Presidente” te zien. In deze film benoemen Italiaanse politici uit frustratie een historische figuur als president. Ze realiseren zich niet dat er toevallig een burger bestaat met dezelfde naam (Giuseppe Garibaldi).  Zo wordt deze burger -onbedoeld-  president met veel politieke macht.

Deze film over de Italiaanse politiek geeft de hopeloosheid weer van een land met een te complex kiesstelsel met 26 kiesdistricten en 20 regio’s, te veel achterkamer-politiek en gekonkel.

In Italië heb je het Huis van Afgevaardigden (Camera dei Deputati) met 630 zetels en de Senaat (Senato della Republica) met 315 gekozen leden. Er zijn in het parlement niet alleen veel personen maar ook veel partijen. Het is daarom moeilijk om een stabiele meerderheid te vormen. Als oplossing daarvoor regeert de regering vaak bij decreet en wanneer het wat te moeilijk wordt, is altijd mogelijk om een referendum te houden. Dit kon echter niet verhinderen dat er na de laatste wereldoorlog liefst 65 kabinetten aan de macht zijn geweest!

senato-della-repubblica.jpg

Redelijk constant in de na-oorlogse periode was dat tot 1993 de Christendemocraten bijna altijd de premier leverden. Menig minister-president kreeg ondanks de val van zijn kabinet gewoon zijn post als premier weer terug. Zo was Alcide De Gasperi acht keer premier, Aldo Moro vijf keer, Giulio Andreotti zeven keer en Silvio Berlusconi drie keer premier.

Het is echt Italië, waar een Silvio imagesBerlusconi een politieke partij (Forza Italia) kon oprichten, tegelijkertijd in het grootste deel van het land de televisiezenders bleef bezitten en in functie geconfronteerd kon worden met aanzienlijke corruptie en sex-gerelateerde affaires.

unknownAlleen in Italië kan een politieke partij zoals de MoVimento 5 Stelle (M5S, de Vijfsterrenbeweging) binnen 3 jaar ca 19% van de stemmen vergaren, omdat het volk de politiek niet ziet zitten. Terwijl de oprichter Beppe Grillo geen parlementslid is of kan zijn (vanwege een strafblad door een veroordeling voor doodslag na een verkeersongeval).

alessandro-di-battistaNu het nieuws: Op 4 december 2016 komt er een referendum over een grondwet wijziging waarbij de inzet is om de nu 315 man tellende Senaat terug te brengen naar 100 zetels. Renzi wil de stabiliteit en efficiency van de regering vergroten en heeft wellicht wat overmoedig  beloofd om af te treden als hij verliest. Hij wordt waarschijnlijk nu hard afgerekend voor totaal andere zaken zoals de migratiecrisis etc. Voor de Vijfsterrenbeweging met als leider Alessandro Di Battista betekent dit een unieke kans om de macht te pakken.

raggi275 De burgemeester van Rome, Virginia Raggi (39), die ook actief is voor deze Vijfsterrenbeweging zei recent dat als Renzi dit referendum verliest, de regering “dood en begraven” is.

Internationaal: Aangezien Italië het 3e grootste lid van de eurozone is, heeft een politieke crisis nu ingrijpende gevolgen voor de hele eurozone en impliciet voor de wereldeconomie. Italië zal zeker de EU verder onder druk zetten. Voor Brussel is 4 december bovendien ook een belangrijke dag omdat op dezelfde dag een uitslag komt van de Oostenrijkse presidentsverkiezingen.

ayurvedic-minestrone-soup-001Soep: Een vergelijking van de Italiaanse politiek met de lekkere dikke Minestronesoep is dan niet al te moeilijk om te maken. Politiek bedrijven in Italie is ook synoniem voor “een mix van alle dingen”. Het gerecht valt onder de “cucina povera” – letterlijk “de keuken voor armere mensen”.

Minestrone is superlekker met verse, seizoensgebonden groenten, vaak met de toevoeging van pasta of rijst. Hoewel er geen vast recept voor deze soep bestaat, kun je met deze beschrijving zeker uit de voeten!.

Het weekend lekker starten!

“Diner at Eight?” is een van de meest aansprekende vragen voor de vrijdag. Begin het weekend met een “spontane” app om het weekend in te luiden. Als je nu iemand belt of appt met deze vraag, weet je zeker, dat de tijdskeuze van jouw idee als verrassend en/of spannend wordt ervaren!

(letterlijk) Diner at Eight is baanbrekend voor Nederlanders.  Uit onderzoek door JustEat.nl (2013) bleek dat de Nederlanders al om 17:00 trek beginnen te krijgen en toch op z’n laatst om 19:00 eten (ondanks/door de files). images-1In de landen om ons heen staat het diner pas ruim na zevenen op tafel. In Mediterrane landen begint men pas rond achten aan eten überhaupt te denken. De vraag “Diner at Eight” laat ook uitdrukkelijk zien dat je jezelf eerst de tijd gunt om wat te ontstressen van de week, jezelf lekker op frissen en/of op te tutten.

dinn2De term “Diner at Eight” was ook de titel van een beroemd theaterstuk uit 1933. Het meerdere keren verfilmde script is ook als ooit een hoorspel met Orson Welles uitgezonden. Het speelt zich af in de crisisjaren.

Het verhaalt een diner dat de high society socialite Millicent organiseert op een vrijdag voor een groep Engelse adel, die Amerika bezoekt. Zij beseft echter niet dat haar hele gastenlijst uit mensen bestaat die al met elkaar verbonden zijn door het bedrijfsleven, intriges en liefdesaffaires. billie_burke_in_dinner_at_eight_trailer_2Het stuk heeft alles in zich voor een komedie waarbij overspel,  sociaal opportunisme, financiële ondergang, een dodelijke ziekte en zelfs een zelfmoord aan de orde komen! Kortom beetje brut maar wel genieten van geweldige humor!

“Diner at Eight” wordt in deze samensmelting van Amerikaanse operamuziek en de musicals opnieuw op de markt gebracht met de muziek van de Amerikaanse componist William Bolcom en met de teksten van Mark Campbell. De wereldpremière is op 11 maart 2017. Door voor een nieuwe opera te kiezen, zorgen zij ervoor dat iedereen nieuwsgierig is. Het creëren van nieuwe werken is heel creatief om deze kunstvorm verder te stimuleren en het publiek te verbreden. Opera lijkt geen gemakkelijke muziek voor onze “tijdlijn”generatie. Maar deze markt groeit toch weer! Echt fascinerend is het om fullscreen te zien hoe opera omarmd wordt in VR technologie en Augmented Reality .

c3b82d5cb6da46af8cde81ec45fa5cd9“Diner at Eight” is ook de titel van een briljante song van Rufus Wainwright en een absolute topper van deze Amerikaans-Canadese zanger-songwriter. De tekst Diner at Eight gaat over de vader-zoon relatie en is daarbij heel kwetsbaar beschreven. Rufus gaat het komend jaar op tournee met het strijkorkest Amsterdam Sinfonietta. Met de concertreeks “Breder dan klassiek” spelen ze in onder meer in Amsterdam, Groningen, Enschede, Heerlen en Leiden.

imagesGrenzen verleggen, ook met het moment van het dinerafspraakje of het nu thuis of buitenshuis is, geeft je de ruimte om echt te gaan genieten van het weekend. Je zou jezelf de kost geven als je ziet hoeveel stellen de vrijdagavond gebruiken om gefrustreerd te zijn en/of ruzie te maken. Dit terwijl je ook als “only human” zonder verwijten gezellig en creatief (naar elkaar) het weekend in kan gaan, toch?

Alba, het walhalla voor de truffel

Twee weken geleden kocht de oprichter en chefkok van het Chinese toprestaurant DaDong, Dong Zhenxiang, 2 truffels voor € 100.500 tijdens een internationale beurs voor truffels in het Italiaanse Grinzane Cavour. (Foto: Reuters)

rtx2thbuTruffels zijn tegenwoordig geliefd bij Aziatische kopers.  In 2007 werd een witte truffel van  1,497 kg verkocht voor US$ 330.000 aan de hoteleigenaar Stanley Ho uit Macau.  Dezelfde Ho betaalde € 250.000 in 2010 voor twee truffels met een gezamenlijk gewicht van 1,3 kilo.

Truffels zijn ondergrondse paddenstoelen en worden vaak aangeprezen in oude botanische en medische handboeken als een afrodisiacum. Maar ook als een remedie voor allerlei aandoeningen, waaronder winderigheid. Het woord “truffel” komt uit het latijn “tuber”, dat knol betekent. Volgens een oude legende zag een kinderloze boer zijn varken graven bij de wortel van een boom en een truffel eten. Hij merkte dat het varken de paddenstoel niet alleen erg lekker vond maar ook gezond bleef. Dus de boer probeerde de paddenstoel. En het truffelwonder geschiedde: Hij bleef niet kinderloos maar kreeg 13 kinderen!

DCF 1.0Er bestaan ca 70 soorten truffels; 32 hiervan komen voor in Europa. Het meest waardevolle is de zwarte Perigord truffel, die na de eerste vorst rijpt. Het lichaam is zwart met witte nerven en deze truffel stoot een sterke geur af. Andere soorten worden ook in Frankrijk gevonden. Te noemen zijn de grijze truffel van Champagne en Bourgondië en de bruine Elzas truffel met zwarte aderen. In Italie, met name in Toscane, Piemonte en Aragon, zie je vaak de “Saint-Jean”, ook wel de truffel d’ete genoemd. Dit is een donkerbruine truffel met witte aderen. De meest uitgesproken geur heeft de terfez – een sneeuw witte truffel die groeit in het Atlasgebergte (Noord-Afrika).

267197_original

Truffels groeien bij kastanjes, eiken, hazelaars en beuken. De bodem moet erg kalkrijk zijn. Het beste klimaat voor de truffels is het mediterrane weer. De meest opbrengende bomen zijn wintergroene eiken, zoals de steeneik. Er bestaat een nauwe verbinding (symbiose) tussen boom en paddenstoel. De start van de groei is ca 30 cm onder de grond. De truffel rijpt in zes tot twaalf maanden en geeft daarbij een geurstof af. Deze geur stimuleert eekhoorns en veldmuizen om ze op te graven, te eten en de sporen de verspreiden.Truffels groeien naar de oppervlakte naarmate ze rijper worden. Hier zie je ook de reden waarom men varkens en honden -met hun goede neus- gebruikt om ze op te sporen.

e2360c580a3113f2f3c9d48b080ce1afDeze sterke geurstof neemt echter na de oogst snel in kracht af, vaak slechts in zeven tot 10 dagen. Het geeft geen zin om truffels te koken of te bevriezen. Koken leidt niet alleen tot een afbraak van de textuur van de truffel maar ook tot een volledig verlies van de geur. Een van de weinige manieren om de geur te behouden is het conserveren met olijfolie; echter olie met truffeldestillaat is extreem duur. De truffelolie die in winkels en supermarkten ziet, bevat slechts om juridische redenen een fractie echte truffel. De stoffen dimethylsulfide en 2-methylbutanal geven een benadering van het aroma van zwarte truffels. Zij komen ook daadwerkelijk in de truffels voor.

louis_xiv_of_franceTijdens de Renaissance en zeker ten tijde van Lodewijk XIV waren de truffels erg populair. Een paddenstoelen recept wat de koning erg lekker vond staat hier. De koning probeerde de truffels zelfs te laten kweken. Maar dit werd geen succes.

Medio de negentiende eeuw, de opkomst van de Franse keuken,  steeg de handel wederom explosief. Er wordt zelfs gesproken van een jaarlijkse productie van meer dan 2 miljoen kilo. Maar na de eerste wereldoorlog daalde de oogsten structureel. In 1960 was het nog slechts 400.000 kilo. Nu is het slechts gemiddeld 50 ton.

alba-truffle-festival-300x201Het noorden van Italië en met name Toscane, Piemonte en Aragon lijken nu het centrum van de truffels te zijn. Dit komt met name door de grote veilingen en beurzen die er in deze culinaire centra georganiseerd worden. De stad Alba is en blijft de hoofdstad van de witte truffel. Je kunt daar elke zaterdag en zondag van 9 tot 20 uur op de Cortile della Maddalena-markt  truffels kopen.  De prijs kan overigens wel oplopen tot ca € 7000 per kilo.

De Baltische Staten: Grote zorg voor EU

De Baltische staten, Estland, Letland en Litouwen staan sinds de verkiezingen in de VS nog meer in de belangstelling. De Oostzeelanden met een totale oppervlakte van meer dan vier keer Nederland (175.015 km2) hebben tezamen ca 6,2 miljoen inwoners en vormen met hun lidmaatschap (2004) met de EU en de NAVO een belangrijke schakel voor oorlog of vrede in de EU.

300px-baltic_countriesHoewel de landen onderling wel verschillen vertonen, hebben ze naast hun vergelijkbare ligging en grootte met elkaar gemeen dat ze een belangrijke schakel zijn voor de Russische geopolitiek. Een overrompeling als bij de Krim en de Oekraïne lijkt zo wellicht niet geheel ondenkbaar, zeker als Trump meer eist van de NAVO. Het zou niet de eerste keer zijn dat in de periode voor de inauguratie van een nieuwe president een oorlog begint. (vgl Gaza-oorlog 2008)

00-vitaly-podvitsky-nope-new-targets-2014De Baltische staten investeren veel in hun legers, maar hebben in 2014/2015 de intimidaties niet kunnen verhinderen. Er vonden incidenten plaats op zee of in de lucht. Dit jaar is de verhouding tussen de VS en Rusland verder verslechterd. Het is de vraag of Rusland zich zal wagen aan een incident . En erger is wanneer zo’n incident een onderdeel van een groter scenario is”.  Het is beangstigend, zie documentaire  het Masterplan.

145698_600Veel deskundigen wuiven dit weg, omdat de Russische bevolking in de Baltische staten niet zo’n belangrijke groep vormt zoals in de Oekraïne. De landen zijn in vergelijking tot de Oekraïne minder “rijk” aan grondstoffen. De Russen hebben geen klachten geuit over de regeringen van Litouwen, Estland en Letland. De kosten van een invasie zijn hoog net de kosten daarna. Russen denken in vierkante kilometers en volgens deze deskundigen is het westen is veel effectiever door precisie.
putin-russia-octupus-cartoon-e1418493283247

En hun sterkste argument: De Russen zijn meer geïnteresseerd in een goede handelsrelatie met de EU. Maar hier zit het eigenlijke probleem. Door Syrië en andere politieke posities van de Russen worden steeds grotere sancties voor Rusland, en met name op het handelsgebied, geëist. Een lage olieprijs is koren op de molen van Poetin om juist nu wel in te vallen en hij beseft dat alleen de VS, handelend met de NAVO, de militaire capaciteit heeft om de veiligheid van Europa tegen mogelijke bedreigingen van buitenaf te garanderen.

Of de politieke wil in de VS van Trump zo pro-NAVO blijft, is nog niet zeker. De mogelijkheid van een verder uiteenvallen van de EU is na 2017 door de opkomst van populistische leiders denkbaar en betekent ook risico’s. Denk aan de samenwerking met Frankrijk. De geopolitieke ambities van Poetin blijven groot. En wat dan? Het blijft de vraag.

Je kunt de spierballentaal van Poetin niet geheel negeren. Natuurlijk is de macht van de oligarchen die hem steunen van het grootste belang voor zijn positie. Maar de onvoorspelbaarheid is groot. Niemand wil nog meer bergen van kruizen zien, niet daar, maar ook niet in Europa.

2600px-kryziu_kalnas_gora_krzyzy

Positief blijft aan de andere kant dat onze relaties met de Baltische Staten en de handelsbetrekkingen ver teruggaan. Het is een trieste maar ook prachtige geschiedenis. De Balitische steden zijn al vanaf de 12e eeuw (de Hanze-steden) een belangrijke transito-“hub” van Europa naar Rusland. De Baltische staten hebben ondanks deze handel altijd hun authentieke karakter behouden. De keuken is een keuken van het platteland, niet rijk, niet protserig of uitbundig. Maar wel goud-eerlijk!

Als je een keer uit deze landen iets wil eten, denk dan bijvoorbeeld aan Kugelis, het landsgerecht uit Litouwen, gemaakt van geraspte aardappelen, spek, eieren en room. Het recept vindt u hier. 

Wereldberoemd geworden door:….appelmoes plus kers

In mijn vorige blog over studentenhappen dacht ik uiteraard aan gerechten, die vroeger als student gemaakt werden. Meestal werd er in het huis in Utrecht waar ik toen woonde gezamenlijk gekookt. Voordelig – en gezellig uiteraard – en vooral niet te moeilijk. Experimenten hadden immers een grote kans tot falen. Een van die gerechten, die ik als student vaak at, was een salade van tonijn en avocado. Het idee hiervoor kreeg ik volgens mij bij Van der Valk.

d9552e944cb18f4363f5dc4d26d0650df211825c639b9b2d5e3d0358097b19b0Aan dit bedrijf heb ik mooie herinneringen. Het begon in ieder geval goed toen Gerrit Van der Valk van De Witte in Vught -vrijwel zonder mij aan te kijken van achter de stamtafel- mij aannam. Het uurloon bedroeg 1 gulden vijfenzeventig (€ 0,75) per uur.

gerrit_van_der_valk_1988-1Voor een 16 jarige was dat destijds een prima loon, zeker met wat fooi erbij.  Werkweken van 50 uur, soms uitlopend tot 75, waren eerder regel dan uitzondering. Er werd dus erg hard gewerkt maar gelukkig ook veel gelachen. De familie Van der Valk woonde destijds boven het restaurant. Wekelijks werden de smalle bruine loonzakjes met contant geld met de urentelstrook van “boven” gehaald en uitgedeeld.

Het Van der Valk concern, nu, heeft  zo’n 100 vestigingen met een omzet van meer dan 530 miljoen euro. Missie en visie zijn vrijwel altijd een constante gebleven: Een familieonderneming, met zoveel mogelijk in eigen beheer (onafhankelijkheid van toeleveringsbedrijven), betaalbaar, een gelijke kaart voor alle vestigingen en vooral, veel waar voor je geld! 728b11968a87e173ff01e3c933249324Overigens, sommige gerechten van toen zijn nog steeds verkrijgbaar. Bijvoorbeeld de kers op de appelmoes bij Van der Valk die vroeger al een handelsmerk was, bestaat nog steeds!

Als je kijkt naar het tijdsbeeld: Eind jaren ’70 en begin jaren ’80 steeg de welvaart, Men ging men steeds vaker uiteten, zowel zakelijk als privé. Je had, zeker in de provincie, een beperkte keus: de Chinees, de Italiaan en de Griek als het goedkope segment en een heel klein topsegment. Het grote middensegment (de eerste bistro’s kwamen er net) was nog te ontginnen.

Van der Valk werd snel heer en meester in dat middensegment. Zeker toen ze overgingen naar de motelformule (Nuland) om ook low-budget hotelaccomodaties te bieden langs doorgaande routes. Van der Valk is nu een hotelconcern met een uitgebreid aanbod (ook in België, Duitsland, Frankrijk, Spanje en de Nederlandse Antillen) en zij wordt ondersteund door een uitgekiend marketingsysteem met meer dan 84 websites.

van-valk-opent-hotel-bij-knooppunt-amstel

Het concern komt ultimo 2017 ook in Amsterdam met een vestiging. Dit is begrijpelijk weer een mijlpaal. Het hotel krijgt een 60 meter hoge toren en ligt aan het water, dus is ook per boot bereikbaar.

Als je nu naar het succes van Van der Valk kijkt, kan je niet anders concluderen, dat dit bedrijf met ups en downs het gewoon erg goed gedaan heeft. In Europa zijn er maar weinig vergelijkbare concerns, waar de vierde generatie de leiding heeft. Terwijl de bottom-line regel nog altijd is: Hou het maar simpel maar kwalitatief goed!

Die salade van vroeger die toen een succes was, is eigenlijk niet veranderd. Een paar keer tonijn met perzik gemaakt. Het oorspronkelijke gerecht met bieslook, tomaat, sjalot, mozzarella en pesto blijft gewoon het lekkerste.

Voor 3 personen heb je nodig: 2 tomaten in plakjes, 2 blikjes uitgelekte tonijn , 2 bolletjes mozzarella (gescheurd) , 1 avocado (geschild in stukjes), 2 el groen pesto genovese, 2 sjalotjes in halve plakjes, wat stengels bieslook klein gehakt en verse zwarte peper. Meng alle ingrediënten in kom en verdeel het over de borden. En met warme ciabatta broodjes en wat witte wijn is het een simpel maar erg lekker lunchgerecht voor de zondagmiddag!

Studentenhap nu: leerzaam, gezond! …en lekker!

Bij een recent bezoek aan de Erasmus Universiteit zag ik de plannen voor verdere uitbouw van de campus. Studeren aan een HBO of universiteit is een zaak van grote getallen. We kennen 37 door de overheid bekostigde hbo-instellingen (446.000 studenten) en 14 researchuniversiteiten met ruim 258.000 studenten (bron: OCW).

1226-mfo-eur-birdeye-campus

Er is een aardig onderzoek onder HBO’ers en universiteitsstudenten gedaan naar wat de gemiddelde student eet. Bij het onderzoek (n=4100) was 40% HBO en 31% WO. 58 % vrouw en 42 % man. Bijzondere resultaten waren er zeker. De gemiddelde student zorgt goed voor zichzelf. Gewoon goed ontbijten met brood (67,7%) of muesli (15,1%). Een enkeling gaat zelfs naar de HEMA of IKEA voor 10:00 uur om daar voor heel weinig wat te eten.

Men kookt vaak gezamenlijk of eet met elkaar, naast gezellig ook veel goedkoper. Meer dan de helft van de studenten eet meerdere keren per week twee ons groente. En bovendien de fastfoodketens worden helemaal niet zo vaak bezocht. Zeg maar 1 op de 3 studenten bezoekt 1 keer per maand deze uitspanningen en dat staat bijna gelijk met de bezoekers aan de afhaalrestaurants (26,8%) die dat ook eens per maand doen. Het studeren kost veel geld. Het Nibud gaat uit van € 161 per week aan boodschappen.

220px-ibb_utrechtVroeger ging natuurlijk anders. Neem nu Utrecht. In 1955 studeren er ca 5000 studenten. Studenten wonen tot dan toe vooral bij hospita’s. In 1956 wordt de Stichting Studentenhuisvesting (SSH) opgericht omdat de aanwas van studenten groter wordt dan het aantal hospita’s. De SSH gaat grote panden kopen maar ook bouwen. In 1958 wordt het eerste grote studentencomplex van Utrecht (IBB) gebouwd om zo’n 1300 studenten te herbergen. 1899-1970_mensaDe wooneenheden worden verdeeld over vijftien lage eenheden en één torenflat. Elke kamer is twaalf vierkante meter. Maar de gemeenschappelijke keuken was volgens het ontwerp alleen bedoeld om te ontbijten. Als student at je immers in de mensa of bij de vereniging. Na enige jaren kwamen de fornuizen etc om zelf te gaan koken.

De echte omwenteling kwam eind jaren ’70 toen de mensa’s het af gingen leggen tegen de eetcafe’s. Niet meer de opgewarmde hap maar liever wat meer smakelijk eten voor een paar guldens meer. Omdat bij de enorme stijging van het aantal studenten ook het verhuren van (panden met) kamers economisch interessant werd, werd de markt voor dit soort initiatieven groot.

De pragmatische generatie studenten (geboren in de periode 1971-1981) kenmerkte zich met thema’s als: ‘je eigen ding doen’ en ‘vooral jezelf zijn’. Een bijnaam voor deze groep was de Patatgeneratie . De studentenhuizen werden gezelliger en er werd meer gezamenlijk gekookt. Soms wel lachwekkend zuinig  (veel pannen vol chili’s tot zelfs spaghetti met ketchup en kaas in armoe dagen). Er kwam  daarna een technische ontwikkeling met de kleine (gril)oventjes, de magnetron en een parallel daaraan de ontwikkeling van fastfood.

brinner_3221291bDe generatie Y (geboren tussen 1981-1995) maakt van het eten een avontuur. Deze groep kent een grote interesse in techniek en trends. Zij combineert deze met een interesse in nieuwe voeding. Voorbeelden hiervan zijn een ‘brinner‘ (breakfast for diner) of een ‘linner‘ (een snack tussen lunch en diner). Internet maakt het mogelijk om te kunnen ontdekken en waarbij het bestellen en betalen via de GSM langzaam zijn intree doet.

1cc42059dba479983cfb0b7f39bbfe46De latere generatie Z, iedereen die tussen de jaren 1992 en heden is geboren,  kent een aantal synoniemen: de meest gebruikte en meest invloedrijke is “Digital Natives”, bedacht door Marc Prensky (2001) . Prensky stelt dat deze generatie is geboren in een tijdsgewricht waarin de verregaande aanwezigheid van digitale technologie de norm is. Hierbij zie je bij het eten van de student dat men individualistischer wordt in keuzen met betrekking tot eten. Gezondheid, voedsel die bijdraagt tot well-beeing maar ook tot “leren” wordt de norm.

mensa-1Feit is wel dat ze razendsnel informatie kunnen blijven vinden en filteren. De mensa’s van vroeger zijn nu vrijwel allemaal overgenomen door grote cateraars zoals Sodexo. Soms voorzien van eilandjes voor verschillende soorten producten en werelddelen. Men spreekt al van foodcourts met allerlei verschillende gerechten voor de multi-ciulturele studentenpopulatie. De inwendige mens wordt niet vergeten!

Wat wordt hun wereld in 2017?

Aan tafel praten over politiek kan heel leuk zijn of juist niet. In een goed gesprek of dialoog zie je beweging. Het is boeiend om bij een politieke discussie ook de vraag te stellen wat het gevolg is van een verandering in leiderschap. En wat dit als gevolg heeft voor de maatschappij van morgen en welke kansen dit biedt voor de nieuwe generatie. Een spontane blog dus en niet over eten, langs twee gedachten: De verkiezingen in de VS en de  PvdA verkiezingen in Nederland.

In zijn laatste dagen van zijn ambt als president is Barrack Obama populairder dan ooit. Voor Hillary Clinton is dat uiterst belangrijk. Larry Sabato, directeur van de Universiteit van Virginia’s Center for Politics zei recent dat zij zeker gaat winnen als Obama nog steeds populair in november is. Maar wat hij ook zei dat zij ook zou kunnen verliezen als deze populariteit plotseling daalt door plotselinge recessie / calamiteit of een zeer ernstige binnenlandse terroristische daad. Je kunt je nu inderdaad afvragen of de bekendmaking door Comey afgelopen vrijdag als de  “Calamiteit” gezien kan worden.

images-5Stel Clinton wint: wat zijn dan de te verwachten verschillen met betrekking tot het buitenlands beleid? Clinton zal eerder dan Obama interveniëren bij geschillen; dus niet alleen meer drones maar ook kiezen voor de inzet van de Amerikaanse troepen, dit in tegenstelling tot de “draw-down”-politiek van Obama. Er komen meer troepen en back-up in (Oost-)Europa maar ook in Azië. Dit zal leiden tot meer spanning. Je ziet al dat sommige landen zoals de Filipijnen er nu al op anticiperen.

Met betrekking tot het Midden-Oosten zal zij haar ideaal van het 3-D beleid (diplomatie. defensie en development) versterken. Liberaal denken veronderstelt ook meer vrijheden. Economische assets -en daarbij horende economische veiligheid – worden nog meer dan voorheen als strategische belangen gezien en daarmee ingezet voor het nastreven van geopolitieke doeleinden of het verkrijgen van politieke invloed. Clinton heeft nu al wel gerealiseerd dat deze liberale vrijheid ruimte gaf/geeft voor Rusland, Iran, ISIS, al-Qaeda en de Taliban. Om dit beleid te versterken is het logisch dat er sneller met militairen wordt geïntervenieerd.

network

the-tpp-is-not-free-trade-but-it-is-freer-trade-and-thats-progressVanuit deze optiek is het logisch om ook handelsovereenkomsten naast defensie een onlosmakelijk onderdeel te maken van het buitenlands beleid. Bijv. TPP is ook bedoeld om meer grip krijgen op China. Handelsovereenkomsten zoals TPP en bereidheid van Clinton om ook daarmee meer risico’s te nemen zal een verandering betekenen voor het beleid dat ons in Nederland raakt. Deze harde nieuwe zakelijkheid zal ons verbazen na al die jaren met een behoedzame Obama.

De impact van deze leiderschapswissel is dus geen sinecure, en staat in schril contrast met het tweede voorbeeld: De verkiezingen van de lijsttrekker van de PvdA (Asscher, Samsom, Monasch of Bosman).

unknown-10Bij het programma van WNL op Zondag (met trouwens een uitstekende Rick Nieman) leek het wel of de kiezers alleen kunnen kiezen voor “dezelfde vla maar dan in een andere verpakking”. De wijze waarop Samsom zich opstelde, gaf meer vragen dan klip-en-klare antwoorden.

Natuurlijk is het slim om ten tijde van komende leidersverkiezing te stellen dat er nu een aantoonbaar economisch herstel is ontstaan en dat er na de crisis weer een gedegen fundament is gelegd. Maar met dit alleen krijg je niet het vertrouwen van de kiezers mee terug. Lukt het dan wel als je gaat zwaaien met geld om grote investeringen in de samenleving en de publieke sector te doen? Deze gedachte straalt uit het nieuwe partijprogramma. Maar onder de jongeren, studenten, startersgroepen is juist behoefte aan echte innovatie, banen en versterking van de handel en industrie. In feite ook van onze financiële veiligheid, binnen de context van een bestaande en verdergaande globalisering. Als je een nieuw recept wil maken voor de PvdA, kies dan ook echt voor andere ingrediënten! Anders is Magerman ook in die keuken kok.

unknown-11De lijsttrekker-verkiezing zie ik ook anders: Als Samsom wint, is er vertrouwen dat de weg, die zijn PvdA met Hans Spekman als partijvoorzitter volgt, tot meer draagvlak leidt. Als Asscher of een ander wint, is er duidelijk behoefte aan een nieuw elan. Ik vind dat hier ook een duidelijke collectieve verantwoordelijkheid ligt. Het zou sterk zijn, dat wanneer Asscher wint, dit niet alleen voor Samsom gevolgen heeft, maar ook voor het partijbestuur en voor Spekman als voorzitter. Transparantie door verantwoording dus! Verandering van spijs doet eten, niet waar?

President_Reagan_speaking_in_Minneapolis_1982.jpgIk denk vaak aan de uitspraak van Reagan: “De grootste leider is niet per se degene die de grootste dingen doet. Hij is degene die de mensen krijgt om de grootste dingen te doen.”  Ook een verkiezing is een beslissing waar het gaat om het vertrouwen te geven aan leiders met het oog op de toekomst om de mensen nu en de generatie van morgen het beste te dienen. Je kunt je wel afvragen of de wereld wel veiliger wordt.

The (eigenlijk gewenste) food roots: Elizabeth Warren – Oklahoma

Zijn Clinton en Trump nu de allerbeste kandidaten in de hele VS om Obama op te volgen? Het contrast tussen de zittende Obama-regering en haar opvolgers is nog nooit zo schrijnend geweest. Dit terwijl de wereldverhoudingen zich razendsnel verharden en kritisch ontwikkelen. Hoewel Clinton kan winnen, zouden veel kiezers in Elizabeth Warren een sterkere, meer geloofwaardiger opvolger van Obama zien. Zij is niet alleen een briljante Amerikaanse hoogleraar. Zij is ook een gevierd politica van de Democratische Partij en senator voor de staat Massachusetts sinds 2013.

imagesElizabeth Warren is geboren in Oklahoma City in 1949. Warren is de enige Harvard professor in de rechten die haar diploma aan een openbare universiteit behaalde. Zij is een van de meest geciteerde autoriteiten in de VS en vertegenwoordigt de grote midden klasse groep die echte vernieuwing wil in onderwijs, het sociale stelsel en voor de financiële wereld. Analytisch ijzersterk, zie hier.

s080_010In recente opiniebladen wordt zij omschreven als links-liberaal. Vergeleken met Nederland zou je haar nog steeds een rechtse signatuur geven. Het grootse vraagteken die men over haar heeft is haar kennis en ervaring op het gebied van buitenlandse politiek en samenwerking. Het geheel van plussen en minnen over mogelijke kandidatuur is in ieder geval minder bezoedeld dan de huidige twee kandidaten en geeft meer aansluiting bij de ontwikkeling van de VS en met de rest van de wereld.

In de presidentiële debatten is niet gesproken over Wall Street en het opbreken van banken. Deze twee onderwerpen staan hoog op de verlanglijst van Warren. Maar Clinton heeft zich daar ook gesneden met haar betaalde toespraken. Om Clinton niet voor de voeten te lopen beperkte Warren zich tot de constatering dat Trump een slechte verliezer zou zijn als hij bij zijn verlies de verkiezingen “rigged” noemt. De komende weken staan immers in het teken om de zwevende kiezers en de swingstates te binden aan de Democraten.

unknownHaar roots liggen in Oklahoma. De belangrijkste bron van inkomsten was vroeger de landbouw. Van de bevolking is nu 25% werkzaam in de olie-/ wind-energiesector. Groeiende sectoren zijn: Informatie en Finance (datacenters ADP, Google en IBM), Biosciences, Ruimtevaart en Defensie.

De democraten zijn in vergelijking tot de Republikeinen in hun traditie progressiever, meer gericht op “de gewone man” dan op de bedrijven, socialer en pleitend voor een sterke regering, gericht op hervorming en minder gericht op (het recht op) bezit, wapens, traditie en rijkdom. Er bestaat helaas niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk een grote afstand tussen de politieke centra en de staten in het midden van het land. Niet voor niets zegt men dat de politiek en de lobby daarvoor plaatsvindt aan de oost- of westkust en dat je “slechts vliegt over het midden van het land” om daar te komen.

%22oklahoma_cotton_field-%22_overseer_and_negro_cotton_pickers_ca-_1897-98_ca-_1897_-_ca-_1898_-_nara_-_516434Je kunt jezelf voorstellen dat in de historie het eten met zijn uitgestrekte katoenvelden en later graan in deze staat gericht was op voedzaamheid. Iconische gerechten zoals in New York bestaan er eigenlijk niet. Behalve dat de BBQ een centrale rol speelt bij het sociale gebeuren in de staat

In 1923 werd de benoeming van Jack Walton als gouverneur van de staat gevierd met een BBQ van 1500 meter! Gouverneur Walton’s BBQ was waarschijnlijk de grootste in de geschiedenis van de staat. Er waren wel naar zeggen zo’n 125.000 mensen bij aanwezig. Het vlees werd gedoneerd uit heel Oklahoma (runderen, varkens, schapen, kippen, kalkoenen, konijnen, eekhoorns, ganzen, eenden, herten en buffels). Zelfs een beer werd bijgedragen voor deze gelegenheid, maar deze eindigde in de Wheeler Park Zoo in plaats van op de BBQ.

23139.g20.jpg

 

 

 

 

 

The food roots: Donald Trump – Queens (New York)

Na het laatste debat afgelopen woensdag zijn veel mensen ervan overtuigd dat Donald Trump geen president van de VS zal worden. De marge voor Clinton was dit keer echter kleiner: 52 procent. 39 Procent vond dat Trump het beste uit de verf kwam. Maar niets is onmogelijk. Kijk nog even het interview van Michael Moore van juli 2016.

Denk even mee: 40% Van de stemgerechtigde Amerikanen scharen zich nog achter Trump. Dus als Trump verliest zal er een hoop woede en wrok zijn onder zijn miljoenen aanhangers. Deze gevoelens zullen massaal worden als Trump vervolgens weigert de uitslag te aanvaarden en zou verklaren dat “een boef” het Witte Huis heeft gestolen. De gevolgen zijn on top-of-that niet te overzien als Trump, in een later stadium via een eigen -zoals bekend en nu al gepland – omroepnetwerk, deze groep samenbrengt. Voorspellingen dat deze groep dan een beroep zal proberen te doen op het tweede Amendement (wapens) om te gaan handelen ter verdediging van de staat, Trump-state, wel te verstaan, zijn overigens bizar en beangstigend. Dat ter zijde;

Trump is geboren in Queens in 1946.  Toen hij het bedrijf van zijn vader overnam en de naam daarvan veranderde in de Trump Organization werd hij lang financieel gesteund door zijn vader. Er zijn artikelen, die beweren dat Trump een bedrag tussen de 40 en 200 miljoen in deze periode tot 1974 heeft gekregen en/of geërfd.  De echte American dream dat hij met 1 miljoen startkapitaal zijn fortuin zou hebben verworven, is zeker niet geloofwaardig. Als eigenaar van de Trump Organization werd met geleend geld veel verdiend, maar Trump zou met ook grote verliezen geconfronteerd worden. De Washington Post rapporteerde hier uitgebreid over. Dat Trump hier en daar wat overdreef is bekend maar dat hij in enorme luxe werd opgevoed staat buiten kijf.

images-1Zijn geboorteplaats New York bestaat uit vijf verschillende wijken/stadsdelen: The Bronx, Queens, Brooklyn, Staten Island en Manhattan. Queens is de grootste en Manhattan de kleinste. Queens is de gemeente met de grootste diversiteit van het land. De Immigranten zijn goed voor bijna 50% van de bevolking. Geen enkele etnische groep of nationaliteit domineert de samenstelling van Queens.

ap061017040470_custom-021540d1991110e8ff93a31e30d6203d66f27b08-s800-c85-1Als je kijkt naar de culinaire historie kijkt van New York dan zie je het verschil tussen Europa en de New York. In 1815 waren er in Parijs 3000 restaurants en in New York geen. Echt New York’s eten bestaat eigenlijk niet. Sommige schrijvers denken nog een specifieke rol toe aan de oesterbanken in de rivier. En natuurlijk gold lang het idee eten neemt tijd in beslag met daarbij de gedachte tijd is geld. Een keuze voor een snack was zo snel gemaakt.

b2be7c8dfa32aadd097bf3e97b946a65Zijn er nu gerechten, die in de stad New York beroemd zijn geworden? Ja natuurlijk!  Denk maar aan de Pools-Joodse Nathan Handwerker, die in 1916 een hotdog stand begon op Coneys Island en daarmee wereldberoemd werd. Of Gennaro Lombardi, die als italiaanse immigrant in 1905 de eerste pizzeria van de VS (met een houtskooloven!!) opende.  Of Willy Katz, die in 1903 de beroemde Katz Delicatessen begon waar men dus nu meer dan 100 jaar de lekkerste kosjere broodjes met pastrami kan eten. Er zijn uiteraard nog veel meer iconische gerechten zoals de Waldorf salade. Een uitgebreide lijst vind je hier.

cg6ilb9wwaabc1iNu kun je bijna op elke hoek van de straat wel lekker eten. Alleen al bij Tripadvisor maken ze al een onderscheid naar ruim 80! verschillende landen. In totaal telt New York met al zijn stadsdelen tussen de 180.000 en 190.000 restaurants, bars, diners en andere eetgelegenheden. En daarbij zijn er zo’n 320 Mc Donalds. Op de 4 mensen eet elke dag een vorm van fastfood.

Het leven in New York is niet goedkoop. Trump is rijk en vertelt een boodschap van onvrede naar de kansarme mensen, die dat niet zijn. Logisch dat Trump in diverse blogs op de hak wordt genomen over eet- en kookgedrag. Heel logisch, het is een lachwekkende vertoning hoe Trump zijn eigen steak aanprijst.